(Santa Ana) - Chuùng ta coù theå ngaên ngöøa ñöôïc vieäc huùt thuoác laù voán laø nguyeân nhaân gaây beänh vaø cheát sôùm haøng ñaàu taïi Hoa Kyø.  Moãi naêm coù 434,000 ngöôøi huùt thuoác vaø 53,000 ngöôøi khoâng huùt thuoác ñaõ cheát vì thuoác laù. Naêm nay nhaân leã kyû nieäm Ngaøy Töï Nguyeän Boû Huùt Thuoác (The Great American Smokeout) treân toaøn laõnh thoå Hoa Kyø seõ ñöôïc toå chöùc vaøo ngaøy thöù naêm 21 thaùng 11, cuøng luùc Chöông Trình Ngaên Ngöøa Vieäc Huùt Thuoác Laù (TUPP) cuûa Cô Quan Y Teá Quaän Cam muoán ñaët troïng taâm vaøo vieäc giuùp ñôõ taát caû nhöõng ngöôøi huùt thuoác vaø ngöôøi khoâng huùt thuoác laù ñaït ñöôïc cuoäc soáng laønh maïnh.

Moïi ngöôøi ñöôïc khuyeán khích ngöng huùt thuoác hay yeåm trôï ngöôøi khaùc boû huùt thuoác laù vaøo ngaøy 21 thaùng 11 ñeå giuùp giaûm bôùt nhöõng thoáng keâ ñaùng sôï naøy.   Nicotin, moät trong 4000 hoaù chaát cuøng vôùi 43 hoaù chaát khaùc gaây neân beänh ung thö, laø nguyeân nhaân cuûa vieäc ghieàn huùt thuoác laù.

Khi ghieàn, theå chaát tuøy thuoäc vaøo nhöõng ñieáu thuoác nhieàu hôn trong nhöõng hoaït ñoäng haøng ngaøy vaø ñöa ñöôøng cho con ngöôøi ñeán ñôøi soáng khoâng laønh maïnh.   Sau ñaây laø coâng thöùc “4 T” hoaëc vaøi chæ daãn veà loái soáng laønh maïnh seõ giuùp vaøo tieán trình ñeå trôû thaønh ngöôøi khoâng coøn huùt thuoác nöõa:

• Thay theá: Töùc laø laøm vieäc gì khaùc.  Taäp theå duïc laø caùch thay theá toát nhaát cho vieäc huùt thuoác laù vaø giuùp thö giaõn tinh thaàn cuõng nhö duy trì troïng löôïng vöøa phaûi cho thaân theå.  Nhai caø roát, keïo cao su khoâng ñöôøng, khuùc caàn taây, ngaäm taêm hay keïo baïc haø seõ giuùp cheá ngöï ñöôïc côn theøm thuoác laù.  Ñoïc saùch baùo, vieát laùch hay vieát nhaät kyù cuõng laø nhöõng ñeà nghò höõu ích.  Ñeå giaûi trí haõy ñeán tieäm aên, raïp haùt hay thö vieän laø nhöõng nôi bò caám huùt thuoác laù

• Theâm nöôùc:  Moãi ngaøy haõy uoáng 8 ly nöôùc loïc seõ giuùp toáng heát nhöõng hoùa chaát thuoác laù ñoäc haïi ra khoûi cô theå.

• Thôû hôi daøi:   Thôû vaøi hôi daøi baèng caùch chaäm raõi hít ra, thôû vaøo ñeå giuùp cô theå ñöôïc thanh thaûn vaø thoaûi maùi.

• Trì hoaõn:  Haõy ñôïi!  Côn thuùc hoái phaûi huùt thuoác seõ qua ñi trong 5-10 phuùt vaø söï hoái thuùc naøy seõ yeáu daàn theo thôøi gian.  Haõy ñi boä, goïi ngöôøi ñeå ñöôïc giuùp ñôõ hay töï nhaéc nhôû lyù do taïi sao quyù vò ñang coá gaéng boû huùt seõ giuùp qua ñöôïc khoaûng thôøi gian theøm thuoác.

Trong böôùc ñaàu cuûa tieán trình boû huùt cuûa ngöôøi huùt thuoác laù, vieäc thaâu löôïm thaønh quaû ñaùng keå  seõ giuùp ngöôøi huùt coù ñöôïc ñôøi soáng khoeû maïnh khoâng bò noâ leä bôûi hoaù chaát.  Sau ñaây laø nhöõng thaønh quaû ñaùng keå xaûy ra trong thôøi gian boû huùt thuoác: 

• Sau 8 giôø ñoàng hoà:  Thaùn khí carbon monoxide trong maùu seõ giaûm xuoáng bình thöôøng; löôïng döôõng khí trong maùu seõ taêng leân bình thöôøng

• Sau 48 giôø ñoàng hoà:  Phaàn taän cuøng cuûa nhaùnh daây thaàn kinh seõ baét ñaàu taùi hôïp, gia taêng khaû naêng cuûa vò giaùc vaø khöùu giaùc

• Sau 72 giôø ñoàng hoà:  Cuoáng phoåi seõ dòu laïi laøm deã thôû hôn.

• Sau 2 tuaàn leã ñeán 3 thaùng:  Caûi thieän heä thoáng tuaàn hoaøn; ñi ñöùng trôû neân deã hôn; gia taêng chöùc naêng cuûa laù phoåi.

• Sau 1 ñeán 9 thaùng:  Giaûm chöùng ho, ngheït muõi, moûi meät, vaø hôi thôû ngaén; naêng löïc  toaøn thaân seõ taêng leân.

• Sau 5 naêm:  Nguy cô bò cheát vì beänh ung thö phoåi cuûa nhöõng ngöôøi huùt thuoác laù trung bình (moät goùi moät ngaøy) giaûm gaàn phaân nöûa; nguy cô maéc beänh tim seõ giaûm xuoáng.

• Sau 10 naêm:  Caùc teá baøo tieàn ung thö ñöôïc thay theá bôûi nhöõng teá baøo môùi; tyû leä töû vong vì beänh ung thö phoåi giaûm gaàn baèng ngöôøi khoâng huùt thuoác laù; giaûm ruûi ro bò ung thö mieäng.

Tham gia vaøo coâng thöùc “4 T” seõ giuùp quyù vò trong tieán trình boû huùt thuoác laù vaø ngaên ngöøa nhöõng beänh taät ñe doaï ñôøi soáng gaây ra bôûi vieäc huùt thuoác vaø hít thôû khoùi thuoác töø ngöôøi khaùc.  Caàn theâm chi tieát, xin vui loøng goïi Chöông Trình Ngaên Ngöøa Vieäc Huùt Thuoác Laù cuûa Cô Quan Y Teá Quaän Cam ôû soá mieãn phí  1-866-NEW LUNG (1-866-639-5864).  Coù saün Coá Vaán Vieân kinh nghieäm ñeå giuùp ñôõ mieãn phí caùch thöùc töï boû huùt thuoác, ñöôïc chæ daãn tröïc tieáp treân ñieän thoaïi vaø trong caùc dòch vuï khaùc baèng tieáng Anh, tieáng Taây Ban Nha vaø tieáng Vieät.

###